Nadbużańska Fraza

Włodawscy poeci "Nadbużańska Fraza"

11426423_1596084957338572_2884741574643469995_o.jpg

 

   

Historia ,,Nadbużańskiej Frazy’’ sięga schyłku XX wieku. Chociaż obecna nazwa pojawiła się znacznie później, to przyjmuje się, że grupa powstała w 1999 roku. Wtedy to młodzi poeci z Włodawy i okolic zaczęli nieregularnie spotykać się we Włodawskim Domu Kultury, by razem, twórczo spędzać czas. Opiekunem grupy był wówczas pan Tomasz Korzeniewski. Poeci spotykali się, pisali, czytali swoje utwory i wkładali do przysłowiowej szuflady. Wtedy z pomocą przyszedł WDK, dzięki któremu w latach 2002, 2005 i 2008 zostały wydane zbiory poezji o nazwie „Poezje nadbużańskie”.

Artyści spotykali się nie tylko w murach WDK, ale także w innych miejscach, gdzie okazywano im gościnność i zainteresowanie, między innymi w Hannie, Dołhobrodach i Hańsku. Z biegiem lat do grupy poetyckiej zaczęli dołączać inni artyści chcący integrować się i wymieniać swoje doświadczenia, byli to malarze, rzeźbiarze, kowale, tkaczki. To oni dopełniali kształt artystyczny grupy i stali się częścią zarejestrowanego 25 października 2005 roku Stowarzyszenia Twórców Kultury Nadbużańskiej im. Janusza Kalinowskiego we Włodawie, które osobowość prawną uzyskało poprzez rejestrację w Sądzie Rejonowym w Lublinie 14 kwietnia 2007 r. Stowarzyszenie otrzymało od Starostwa Powiatowego we Włodawie budynek do remontu po jednostce Straży Granicznej przy Alei Józefa Piłsudskiego z przeznaczeniem na siedzibę. Grupa poetycka jako część Stowarzyszenia raz w miesiącu uczestniczyła w spotkaniach, tzw. zebraniach członków w siedzibie STKN. Koordynatorką grupy była Teresa Ciodyk. Jednak dla poetów to nie były spotkania twórcze, marzyli o takich jakie były wcześniej, mówili o spotkaniach we własnym gronie, o rozmowach na tematy literackie, o nowościach wydawniczych i możliwościach prezentacji swojego dorobku. W 2011 roku pani Marzena Piotrowska Dejer zaproponowała, żeby poeci spotykali się w jej sklepie, po zamknięciu. Koordynatorem grupy została Czesława Michańska, polonistka, emerytowana pracownica biblioteki, osoba bardzo oczytana służąca pomocą merytoryczną wszystkim poetom. Po kilku spotkaniach w sklepie poeci przenieśli się do Centrum Wolontariatu, gdzie zostali bardzo mile przyjęci przez panią Krystynę Kończal, ale tam też nie zagościli długo.

W marcu 2013 roku grupa poetycka przybrała nazwę Nadbużańska Fraza i tegoż roku we wrześniu Czesława Michańska zwróciła się do dyrektora nowo wyremontowanej Miejskiej Biblioteki Publicznej we Włodawie, pana Jacka Żurawskiego z prośbą o możliwość spotkań w bibliotece. Dyrektor przychylił się do prośby koordynatorki i od października Nadbużańska Fraza mogła spotykać się w pięknej, wyremontowanej przestrzeni.

Spotkania zaczęły się odbywać systematycznie raz w miesiącu w trzeci wtorek miesiąca i tak jest dotychczas. Do Nadbużańskiej Frazy przystąpiła wówczas poetka pracująca w bibliotece pani Edyta Pietrzak. Podczas spotkań poeci prezentowali i nadal prezentują swoje najnowsze utwory, omawiają nowości wydawnicze, w szczególności dotyczące poezji. Czytane i omawiane są utwory nagradzane nagrodą literacką Nike oraz utwory nagradzane w różnego rodzaju konkursach poetyckich. Poeci dzielą się swoimi uwagami, dyskutują, doskonaląc tym swój warsztat pisarski. Część poetów korzysta z profesjonalnych warsztatów poetyckich a później na spotkaniach dzieli się z kolegami przyswojoną wiedzą.

Poeci pod nazwą Nadbużańska Fraza wydali dotychczas siedem tomików zbiorowych przy udziale środków finansowych STKN i Miejskiej Gminy Włodawa pod nazwą „Zeszyt poetycki”, było to w latach 2015 do 2019. W latach 2020 - 2021 zeszytu nie wydawano ze względu na panującą pandemię. W roku 2022 wznowiono wydawanie „Zeszytu poetyckiego”, wówczas ukazał się zeszyt szósty pod nazwą ,,Zeszyt poetycki 2022’’ a rok później siódmy pod nazwą ,,Zeszyt poetycki 2023’’.

Redagowaniem zeszytu zajmują się członkowie Nadbużańskiej Frazy, poetki: Edyta Pietrzak

i Czesława Michańska, grafikę do zeszytów wykonuje malarka i poetka Władysława Wójcik, korektę Czesława Michańska.

Poeci zrzeszeni w Nadbużańskiej Frazie własnym staraniem wydają swoje tomiki poezji. Większość ma już wydany co najmniej jeden własny tomik, niektórzy mają po kilka (m. in. Aldon Dzięcioł, Krystyna Igras, Barbara Górna, Czesława Demczuk, Henryka Dederko, Grażyna Rawicka).

Największy dorobek literacki wśród zrzeszonych poetów Nadbużańskiej Frazy ma redaktor naczelny Kwartalnika Społeczno-Kulturalnego „Wschód”, wiceprezes Związku Literatów Polskich, Oddział w Lublinie – Aldon Dzięcioł. Wydał on ponad 20 książek, są to zarówno wiersze jak i powieści oraz Krystyna Igras, która wydała11 książek.

Wśród nieżyjących już poetów chlubą Frazy był znany w całej Polsce Stefan Sidoruk (1919-2012) niezwykle utalentowany poeta ludowy związany ze środowiskiem wiejskim, piszący dużo o przywiązaniu do ziemi oraz urokach ojczystej przyrody. Innym znanym poetą był Jan Niemierko-Masiukiewicz (1946-2013), który inspirację do wierszy czerpał z obserwacji wiata, sytuacji i ludzi. Pisał o istocie życia, o adaptacji w środowisku, dużo tekstów poświęcił sprawom boskim. Aktywną i płodną poetką była wieloletnia członkini grupy nieżyjąca Teresa Maria Ciodyk, która w roku 2014 otrzymała odznakę Zasłużony dla Kultury Polskiej.

Wielu nieżyjących poetów miało swój wkład w życie zarówno Stowarzyszenia jak i samej Frazy. Dlatego też na swoich spotkaniach poeci często przywołują wiersze i wspominają tych, którzy odeszli. Stowarzyszenie Twórców Kultury Nadbużańskiej im. Janusza Kalinowskiego w 2020 roku wydało książkę pod tytułem „Piękno i radość tworzenia. Podróż przez 15-lecie STKN”, w której wymienieni są wszyscy członkowie Stowarzyszenia, również ci, którzy odeszli.

Dzięki uprzejmości dyrekcji biblioteki Fraza ma duże możliwości rozwoju, organizuje wieczorki poetyckie i promocje tomików wydawanych przez swoich poetów oraz promuje poezję podczas uroczystości z okazji Światowego Dnia Poezji (21 marca).

Członkowie Frazy biorą również czynny udział w imprezach literackich organizowanych przez bibliotekę, udzielają pomocy przy organizowanych przez bibliotekę konkursach poetyckich i plastycznych, biorą także udział w większości wydarzeń kulturalnych.

Wśród znaczących imprez współorganizowanych przez bibliotekę można wymienić Międzynarodowy Trójstyk Literacki, w ramach którego ogłaszany jest Międzynarodowy Konkurs Poetycki Jednego Wiersza z zastosowaniem gwary chachłackiej. Członkini Frazy Teresa Kubik została laureatką konkursu w dwóch kolejnych latach.

Poeci z Frazy często uczestniczą w różnego rodzaju konkursach regionalnych i ogólnopolskich zbierając liczne nagrody. Najliczniej uczestniczą w Konkursie poetyckim im. Sabiny Derkaczewskiej w Krasnystawie ,,Snuje się nitka życia przez świat’’ organizowanym od 1997 r.

Ilość członków grupy poetyckiej ciągle ulega zmianie, zawsze jednak jest około to 20 osób. Przez 25 lat przewinęły się 42 nazwiska, z czego 13 osób zmarło w różnym czasie, a 9 zrezygnowało z przynależności z przyczyn osobistych.

Pocieszające i satysfakcjonujące jest to, że dołączają do grupy nowe osoby i są to nie tylko emeryci ale również ludzie młodzi. W 2022 r. do Frazy dołączyła znana w Polsce recytatorka włodawska Teresa Kupracz, a w 2023 r. poeta i muzyk Andrzej Sobolewski, poeta i muzyk Marcin Obuchowski, młoda poetka Anna Zalewska Oleksiuk oraz bibliotekarka i animatorka kultury z Biblioteki Publicznej Gminy Hańsk Wioletta Wójtowicz-Wicińska, osoba mało pisząca, ale lubiąca poezję i przebywanie w środowisku poetów. Dzięki temu, że do Nadbużańskiej Frazy należą muzycy, na spotkaniach pojawiła się poezja śpiewana. Muzycy komponują melodie do wierszy swoich kolegów i koleżanek następnie prezentują swoje utwory na comiesięcznych spotkaniach. Włodawscy poeci oprócz spotkań we własnym gronie chętnie spotkają się z innymi grupami poetyckimi, między innymi z Chełmską Grupą Literacką – Lubelska 36, a także z członkami Dyskusyjnych Klubów Książki działających przy bibliotekach ( Hańsk, Urszulin, Wyryki).

Obecnie grupa liczy 23 osoby

 

 https://www.facebook.com/nadbuzanska.fraza

Contribute!
Books!

Stowarzyszenie Twórców Klultury Nadbużańskiej

im. janusza Kalinowskiego

we Włodawie